تعطيلات عيد نوروز با تمام خريدها و تهيه مقدماتش به آخر رسيد اما در برخي خانه‌ها ماهي سفره‌هاي هفت‌سين همچنان در تنگ‌هاي بلور دم مي‌جنبانند و از آب‌هاي كلردار كلانشهر‌ها به سلامت گذشته‌اند و به روزهاي آخر فروردين رسيده‌اند.

اما بعضي دوستداران محيط زيست، وعده مي‌دهند اين نوع ماهي با رعايت نكات ساده مي‌تواند تا عيد سال 92 هم زنده بماند بنابراين ماهي‌گلي‌هايي را كه سفره هفت‌سين‌تان را تزئين كردند دست‌كم نگيريد.


آنها جان‌سخت هستند و با شرايط محيطي بخوبي كنار مي‌آيند. اما به هر حال آنها هم مانند بسياري از موجودات زنده به چيزهايي حساسيت دارند و چيزهايي را دوست دارند.


آنها هم گرسنه مي‌شوند و غذا نياز دارند و وقتي غذا مي‌خورند، پسماند توليد مي‌كنند و در آخر اين كه چون قيمتشان كم است و ناگهان شب‌عيد پيدايشان مي‌شود، فكر نكنيد موجوداتي بي‌ارزش هستند يا فقط موجوداتي فصلي محسوب مي‌شوند. آنها حتي مي‌توانند بيش از ۲۰ سال دوام بياورند.


ماهي قرمز، بومي سيبري و نيز جنوب شرق آسياست كه البته در اين روزگار در بسياري از بخش‌هاي اروپا، بخصوص رودخانه‌ها و بركه‌ها به شكل طبيعي و وحشي ديده مي‌شود. اين گسترش جغرافيايي البته به دست انسان صورت گرفته است.


همان طور كه در ايران هم در برخي حوضه‌هاي آبگير در شمال غرب يا جنوب شرق (حوضه اروميه يا كارون و سيستان) به شكل آزاد ديده مي‌شود.


اين ماهي ارزش غذايي ندارد و در رده ماهي‌هاي زينتي قرار مي‌گيرد. در ايران كاركرد جداگانه و آييني دارد كه البته منشا آن معلوم نيست.


به عبارتي، حضور اين ماهي در سر سفره هفت‌سين، تاريخي معلوم و حتي مفهوم آييني ايراني جدي‌اي ندارد و بسياري معتقدند اين ايده از چين به ايران رسيده است. به هر روي امروزه سفره هفت‌سين بدون ماهي قرمز تقريبا وجود ندارد.


اما از آنجا كه بسياري از ما ايرانيان اصلا با مفهوم و الزامات نگهداري حيوانات خانگي در خانه‌هايمان آشنايي نداريم و در بسياري از موارد اصلا با آن سازگاري و توافق هم نداريم نگهداري از ماهي‌هاي قرمز را نيز بلد نيستيم. طرفه آن‌كه در بسياري از موارد حتي افسانه‌هايي هم براي اين مورد مي‌سازيم.


تا همين يكي دو سال قبل در همه خانه‌هاي ايراني جمله عجيبي مي‌شنيديم مبني بر اين‌كه ماهي‌هاي قرمز به غذا نياز ندارند.


بسيار شنيده‌ام كه ماهي‌ها همين آبي كه مي‌خورند كافي است!! در سال‌هاي اخير هم كه بحث طرفداران محيط زيست در اين باره داغ شده بود راهكار عجيب ديگري پيشنهاد شده بود و بسياري از مردم هم آن را اجرا مي‌كردند. اين كه ماهي‌هاي گلي را در روز ۱۳ فروردين يا همين حوالي به رودخانه‌ها برده و رها كنيم. يادمان باشد اين ماهي‌هاي كوچك قرمز قابليت زنده ماندن در اين شرايط سخت و ناآشناي محيطي را ندارند.


آنها در شرايط اسارت متولد شده‌اند و آنجا رشد كرده‌اند. بنابراين اصلا آمادگي ندارند كه در محيط طبيعي رشد و زندگي كنند بنابراين بايد فكر ديگري كرد. بهتر است از آنها بخوبي مراقبت كنيم. آنها براحتي بتوانند سال‌ها زينت بخش سفره هفت‌سينمان باشند.


براي طول عمر ماهي‌ها چه كنيم؟


ماهي‌هاي قرمز در محيط آبي زندگي مي‌كنند. همان طور كه ما به هواي پاك نياز داريم، آنها هم به آب پاك نياز دارند بنابراين آب تنگ ماهي‌تان را هر روز عوض كنيد.


براي عوض كردن آب آنها هم يادتان باشد كه بگذاريد آب حداقل يك نيم روز آرام بگيرد و در ظرفي جداگانه باشد و براي تعويض آب از آن استفاده كنيد.


با اين كار بسياري از مواد از جمله كلر را از آب به مقدار كافي جدا كرده و فرصت داده‌ايد اكسيژن در آن حل شود. از طرف ديگر اين آب با محيط زندگي ماهي هم‌دما شده است.


وقتي آب تنگ ماهي‌تان را تغيير مي‌دهيد، آب را با شدت روي ماهي نريزيد. ماهي‌هاي گلي‌ بشدت نسبت به هر نوع شوكي حساسيت دارند و بسرعت بر اثر شوك‌ها مي‌ميرند. ماهي‌ها را از تنگ خارج كنيد، آب تنگ را عوض كنيد، سپس ماهي را در تنگ بيندازيد.


ما آدم‌ها براي زنده ماندن فقط به هواي خوب نياز نداريم. غذا هم برايمان مهم است. به همين ترتيب ماهي‌ها هم غذا مي‌خواهند. اشتباه خنده‌دار همگاني را شما تكرار نكنيد.


ماهي‌ها به جاي غذا، آب نمي‌خورند. اين كه مي‌بينيم ماهي‌ها پيوسته دهانشان را باز و بسته مي‌كنند به اين معني نيست كه دارند آب مي‌خورند.


آنها آب را به سوي آبششان مي‌فرستند تا اكسيژن جذب كنند. آنها براي زنده ماندن غذا نياز دارند. البته دادن نان به ماهي‌هاي قرمز كاري است به غايت اشتباه. نان‌ها نمك دارند…. اين نمك آنها را مي‌كشد.


بهتر است غذاهاي مخصوص ماهي برايشان بگيريد و به آنها بدهيد. ماهي‌هاي گلي زياد پرخور نيستند. كمي غذا برايشان كافي است. آنها واقعا ‌جان سخت هستند. با گرسنگي‌هاي طولاني كنار مي‌آيند اما به هر حال به غذا نياز دارند.


جدا از غذا دادن و آب تميز داشتن، آنها به فضايي مناسب هم براي زندگي نياز دارند. تنگ‌هاي كوچك سفره هفت‌سين زيباست اما براي بسياري از آنها كافي نيست. يكي اين كه اين تنگ‌ها كوچك‌اند و فضاي كافي براي حركت كردن آزادانه ندارند.


ديگر اين كه اين تنگ‌ها دهانه‌هاي كوچكي دارند و سطح تماس آب با هوا برايشان كم است بنابراين مقدار اكسيژني كه بهشان مي‌رسد، كافي نيست.


بهتر است پس از اتمام مراسم عيد، برايشان حوضي با آب راكد يا آكواريومي بزرگ يا يك تنگ شيشه‌اي بزرگ‌تر از معمول پيدا كنيم. در نهايت اين ماهي‌هاي‌گلي‌ زيبا هم تنوع را دوست دارند. خانه‌شان را با كمي شن و كاسه، يك شاخه سبز درخت و چيزهايي از اين دست تزئين كنيد.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب