چه دلیل دیگری باید وجود داشته باشد تا دولت آمریكا دریابد كه راهبرد كنونی جنگ با كارتل‌های مواد مخدر شكست خورده است.

یكی از ژنرال‌های آمریكایی كه فرمانده نیروهای نظامی‌ در شمال آمریكاست، هفته گذشته در كمیته سنا اعلام كرد: «با آن‌كه استراتژی قلع و قمع و كشتار چهره‌‌های معروف مواد مخدر موفقیت‌آمیز بود، اما تاثیر محسوسی در ممانعت از تجارت این مواد نداشته است.»


رهبران منطقه آمریكای مركزی حتی وضع را از این هم تیره‌تر می‌بینند و این امر را با واكنش‌های مایوسانه‌شان در اوایل این ماه و در ملاقات با جوزف بایدن، معاون ريیس‌جمهور آمریكا ثابت كرده‌اند.


سفر «بایدن» حكایت از آن داشت كه كاخ سفید بدرستی راهبرد اتخاذ شده از سوی دولت جورج دبلیو بوش در سال 2007 و تداوم این راهبرد و آن هم بدون هیچ‌گونه تغییری از سوی باراك اوباما را كه در بهترین حالت، نامناسب و در بدترین حالت مصیبت‌بار بوده است، در نیافته است.


دولت مكزیك را در جنگ با مواد مخدر نمی‌توان شكست خورده دانست، اما خشونت بیش از اندازه‌اش منافع آمریكا و مكزیك را توامان تهدید می‌كند.


اقتصاد، مردم و مشكلات هر دو طرف به هم وابسته و لازم و ملزوم یكدیگرند. این آمریكایی‌ها هستند كه از مواد مخدر استفاده می‌كنند، اما مكزیكی‌ها كشته می‌شوند.

این عادلانه نیست و دلایل شكست این سیاست، انكارناپذیر است. 47000 مكزیكی از زمان به قدرت رسیدن فیلیپ كالدرن در دسامبر سال 2006 كشته شده‌اند؛ جریان ورود صدها تن كوكائین و هزاران تن ماری جوانا به ایالات متحده به‌رغم كنترل شدید مرزها بعد از حوادث 11 سپتامبر و نیز با وجود سختگیری‌‌های به عمل آمده علیه مهاجرت همچنان ادامه داشته و بیش از 20 میلیارد دلار پول فروش مواد مخدر و هزاران اسلحه آمریكایی هر ساله به طرف مكزیك سرازیر شده است.


راهبرد دولت بوش با نام «ابتكار مریدا» كه نسخه تقلیل یافته اقدامات مبارزه با مواد مخدر در كلمبیا بود، برای مالیات‌دهندگان آمریكایی یك میلیارد و 600 میلیون دلار هزینه در برداشت.


سیاستمداران و دست‌اندركاران این طرح در ابتدا نگاه مثبتی به این ابتكار داشتند، زیرا روند همكاری و مشاركت بی‌سابقه میان آمریكا و مكزیك و بازداشت و متلاشی ساختن ده‌ها مهره اصلی قاچاق مواد مخدر را تسهیل می‌نمود. اما این ابتكار آسیب چندانی به تجارت مواد مخدر و توقف آن نزد.


با سقوط هر ريیس باندي چند​ نفر دیگر جانشین وی در حفظ و تداوم این تجارت شده‌اند و این مساله روند كشف و شناسایی را برای سرویس‌‌های اطلاعاتی آمریكا و مكزیك دشوارتر كرده است.


هم آمریكا و هم مكزیك در انتخاب چنین راهبردی، سزاوار سرزنش هستند. آنها مصرانه استراتژی نظامی ‌به سبك كلمبیا را دنبال كرده و در مورد جلوگیری از نقض گسترده حقوق بشر شكست خورده‌اند.


نتیجه چنین سیاستی عمیق‌ترشدن تردیدها در میان مردم مكزیك حتی در تامین امنیت اساسی‌شان شده است. كالدرون 18 ماه قبل در جلسه‌ای با فرمانداران، قضات و شهرداران خواهان كمك آنها شد، وی مایوسانه گفت: «آنچه من می‌خواهم، طرح‌های دقیق و ایده‌‌های روشن برای اصلاح استراتژی فعلی است.»


یكی از مقامات ارشد دولت مكزیك اخیرا گفته است كه «ما به مردم‌مان متعهديم نه به جلوگیری از ورود مواد مخدر به آمریكا.» مكزیك بتدريج در پی تغییر استراتژی‌‌ها از تاكید بر ممنوعیت مواد مخدر و بر چیدن شبكه‌‌ها به تمركز برتامین امنیت شهروندانش است.


با آن‌كه اوباما و وزیر خارجه‌اش هیلاری كلینتون بر «مسوولیت مشترك دو طرف علیه مواد مخدر» تاكید كرده‌اند اما این مسوولیت مشترك باید فراتر از ابتكار قبلی و همكاری‌‌های اطلاعاتی باشد.


ایالات متحده باید در مورد كاهش مصرف در آمریكا جدی‌تر باشد. 40 سال پس از آن‌كه ریچارد نیكسون «جنگ علیه مواد مخدر» را اعلام كرد كارشناسان مواد مخدر در دولت آمریكا گزارش كرده‌اند كه 9‌/‌8 درصد آمریكايی‌های بالای 12 سال ـ حدود 22 میلیون و 600 هزار نفر كه رقم حیرت‌آوری است ـ اكنون مصرف‌كننده مواد مخدرند. رهبران منطقه در سفر بایدن به آمریكای مركزی، خواهان پذیرفتن مسوولیت از سوی ایالات متحده شده و آمریكا را به دلیل شكست در ارائه راه‌حل‌‌های جدید به باد انتقاد گرفته‌اند.


اكنون زمان آن فرا رسیده است كه واشنگتن این توهم را كه كارتل‌های مواد مخدر در داخل آمریكا عملیاتی ندارند، رها كند. مركز ملی اطلاعات مواد مخدر در آمریكا فهرست 235 شهر را كه حضور كارتل‌‌های مواد مخدر مكزیكی در آن گزارش شده، منتشر كرده است. پول و اسلحه سرازیر شده از آمریكا به سوی مكزیك، آمریكای مركزی و كشورهای دیگر منطقه دلیل وجود كارتل‌‌های مواد مخدر است.


این به ضرر منافع آمریكاست كه تامین‌كننده پول و اسلحه برای هر دو طرف جنگ مواد مخدر در مكزیك باشد. ایالات متحده نیازمند راهبرد برای پیروزی یا فرونشاندن این جنگ است و نباید فقط به تسلیح و نشستن در كنار گود و آن هم در زمانی كه مكزیكی‌ها قربانی این نبرد می‌شوند، بسنده كند.


دولت جدید مكزیك تابستان امسال انتخاب خواهد شد. جدا از آن‌كه چه كسی برنده می‌شود؛ اگر از هم‌اكنون سیاست هوشمندانه‌ای در منطقه اتخاذ نشود، همه شكست خواهند خورد.


فارین پالیسی – مترجم: ایرج جودت