با شروع فصل بهار بيشتر نقاط شهرستان فريدونشهر اصفهان (بام ايران) تابلوي زيبايي از طبيعت خدادادي را به نمايش مي‌گذارد كه در اين ميان دشت لاله‌هاي واژگون در رنگ‌هاي زرد و قرمز همچون نگيني مي‌‌درخشد.

دشت لاله‌هاي واژگون يكي از جاذبه‌هاي ديدني و گردشگري ايران و يكي از 20 اثر طبيعي ملي ايران و مورد حمايت سازمان محيط‌زيست است.


اين گل تحت تاثير دماي هوا از اوايل بهار در نواحي شمالي زاگرس و در نزديكي فريدونشهر شروع به شكوفايي مي‌كند و در مناطق جنوبي در اواسط تابستان به گل مي‌نشيند.


اين گل سازگاري زيادي با دامنه‌هاي سنگلاخي و صخره‌اي دارد و در صورت عدم تخريب به واسطه دام و انسان، حتي 100 هزار شاخه از آن را در يك دشت مي‌توان مشاهده كرد.


اين گل‌ها كه در ميان بوته‌هاي گز انگبين و حتي روي صخره‌ها مي‌رويد، خاصيت دارويي دارد و با زيبايي خود هر بيننده‌اي را مسحور مي‌كند.


اكنون دشت لاله‌هاي واژگون در وسعتي بالغ بر 20هزار هكتار از اراضي اين شهرستان به صورت انبوه و در 10 هزار هكتار نيز به صورت نيمه‌متراكم و پراكنده رشد و نمو دارد.


اين دشت‌ها در مجاورت كوه‌هاي زاگرس و در دامنه‌هاي شاهان‌كوه و اطراف چشمه لنگان، گردنه گلوني، دره ‌شادي، چالقو و اكثر مناطق دهستان‌هاي پشتكوه و پيشكوه فريدونشهر در 180 كيلومتري غرب اصفهان قابل مشاهده است.


طبق آمار‌ هر سال بيش از يكصد هزار نفر در كمتر از 3 هفته به منظور ديدن لاله‌هاي واژگون و اشك‌هاي سياوش و مريم وارد منطقه فريدونشهر مي‌شوند.


اين گل زيبا از طريق پياز و بذر تكثير مي‌شود و چراي احشام، تخريب زيستگاه براي ايجاد اراضي كشاورزي، برداشت مستقيم اين گياه و عرضه به بازار مهم‌ترين عوامل تهديد لاله‌هاي واژگون است.


متاسفانه برخي افراد سودجو آن را از ريشه كنده و در بازار مي‌فروشند و باعث از بين‌رفتن آن مي‌شوند.
رئيس اداره منابع طبيعي فريدونشهر در گفت‌و‌گو با ايرنا گفت: طبيعت بكر و دشت لاله‌هاي واژگون از اواخر فروردين تا اوايل خرداد بسيار ديدني است و هر هفته هزاران خانوار از شهر‌هاي مختلف براي تماشاي اين جلوه‌هاي زيبا به فريدونشهر سفر مي‌كنند.


حجت‌الله زماني افزود: بوته‌كني لاله‌هاي واژگون و گونه‌هاي نادر گياهي توسط گردشگران آن هم در فصل رويش و قبل از تكثير و همچنين چراي بيش از ظرفيت دام، اين طبيعت زيبا و كم‌نظير را به سوي تخريب و نابودي كشانده است.


وي تصريح كرد: چيدن غيراصولي و راه‌رفتن روي گونه‌هاي منحصربه فرد لاله‌هاي واژگون منطقه از سوي خيل عظيم گردشگران باعث نابودي و ريشه‌كني آنها مي‌شود.


زماني، توزيع و ارائه بروشور‌‌هايي با عنوان «همزيستي با طبيعت بدون تخريب آن» در ميان مسافران و طبيعت‌گردان، نصب بنر و ايجاد پاسگاه‌هاي حفاظتي در تمام مبادي ورودي به شهرستان از آغاز فروردين تاكنون را از اقدامات حفاظتي اين اداره در زمينه حفاظت از طبيعت و گونه‌هاي گياهي منحصر به فرد فريدونشهر برشمرد و فرهنگسازي براي استفاده صحيح از منابع طبيعي و ايجاد حس مسووليت را بهترين راهكار حفاظت از منابع طبيعي دانست.


رئيس اداره منابع طبيعي فريدونشهر با اشاره به اين كه دشت لاله‌هاي واژگون فريدونشهر با وسعتي بالغ بر 30 هزار هكتار منحصر به فردترين دشت لاله واژگون در سطح استان و كشور است، گفت: متاسفانه اين موهبت الهي و بي‌نظير به دليل عدم اطلاع‌رساني صحيح همانند ساير مناظر طبيعي اين شهرستان همچنان گمنام مانده است.


لاله واژگون، گياهي چندساله با گل‌هاي بسيار زيبا از خانواده سوسن است كه گل‌دهي آن از اواسط فروردين شروع و تا اواخر ارديبهشت ادامه دارد.


عمر اين گياه زيبا 3 هفته بيشتر نيست، ضمن آن كه اين گونه گياهي برگ‌هايي كشيده و مجتمع دارد و گياهي سمي است و گوسفندان آن را تا زماني كه نخشكيده باشد، نمي‌خورند.


از مجموع 12 گونه گل تزييني لاله، لاله واژگون گل بومي سرزمين ايران است. ارتفاع اين گل‌ها به 100 تا 120 سانتي‌‌متر مي‌رسد و به شكل زنگوله‌اي درشت و قرمزرنگ و گاهي نارنجي مايل به زرد ديده مي‌شود.


اين گل پس از چيده‌شدن 24 ساعت دوام دارد و زمان گل‌دهي لاله‌هاي واژگون فرصتي مناسب براي اكوتوريست‌ها و طبيعت‌گردانان است كه به تماشاي زيستگاه آن روي بياورند.