فصل بهار با همه زيبايي، سرزندگي و شادابي‌اش با خود بيماري‌هايي را نيز براي برخي افراد به همراه مي‌آورد. فراگيرترين و شناخته‌شده‌ترين اين بيماري‌ها را آلرژي‌ها تشكيل مي‌دهد.

اين حساسيت‌ها بيش از هر عضو ديگري دستگاه تنفسي و ريه‌ها را درگير مي‌كند و با نشانه‌هايي شبيه به سرماخوردگي بروز پيدا مي‌كند.


چشم‌ها هم كه دريچه اصلي ورود ما به دنياي رنگارنگ و عطرآگين بهاري است از آسيب‌هاي ناشي از واكنش‌هاي حساسيتي نسبت به اين فصل بي‌نصيب نيست.


بروز تظاهرات آلرژيك نظير قرمزي، خارش، اشك‌ريزش، سوزش چشم و ترشحات چشمي از جمله علامت‌هاي ابتلا به ورم ملتحمه بهاري است.


دكتر عليرضا فهيم، جراح و متخصص چشم در گفت‌وگو با «جام‌جم» مي‌گويد: نكته مهم در ابتلا به آلرژي‌هاي چشمي آن است كه اين نوع حساسيت در افرادي كه در خود يا خانواده‌شان زمينه ابتلا به آسم و حساسيت‌هاي تنفسي وجود دارد، بيشتر ديده مي‌شود.


گرده گل‌ها اشك به چشمانتان مي‌آورد


متخصصان چشم مي‌گويند: ورم ملتحمه بهاري يا آلرژي چشمي در روزهاي گرم سال و در مناطقي كه داراي آب و هواي آلوده‌تر و همراه با گرد و خاك است نيز ديده مي‌شود، اما اين نوع حساسيت چشمي بيشتر در مواجهه با گرده گياهان بويژه در فصل بهار ديده مي‌شود كه همراه با تظاهرات آلرژيكي نظير عطسه، آبريزش بيني، قرمزي چشم توام با خارش و سوزش، اتوفوبيا (ترس از نور) و ترشحات چشمي است. همچنين ممكن است اين ترشحات چركي باشد كه در اين صورت فرد هنگامي كه صبح‌ها از خواب برمي‌خيزد احساس مي‌كند چشم‌هايش به هم چسبنده شده است.


دكتر فهيم نيز با تاكيد بر اين كه آلرژي چشمي، به طور همزمان در هر دو چشم ديده مي‌شود، مي‌افزايد: از عوامل محرك حساسيت چشمي در كنار گرده گل‌ها و گرد و غبار، خاراندن چشم‌هاست كه مي‌تواند عاملي براي تشديد اين نوع آلرژي باشد.


به گفته متخصصان چشم، گرده گل‌ها و گياهان، مو و كرك، پر پرندگان، داروها و لوازم آرايشي نقش اساسي در ايجاد آلرژي چشمي دارد. گاهي اوقات مصرف برخي مواد غذايي حساسيت‌زا مثل تخم‌مرغ، آجيل، توت‌فرنگي، گوجه‌فرنگي، بادنجان، ادويه‌ها، شير و ماهي نيز ممكن است باعث بدتر شدن علائم حساسيت‌هاي پوستي و چشمي شود. در اين حالت حذف اين مواد از رژيم غذايي به كنترل بيماري كمك مي‌كند.


آلرژي را با عفونت چشم اشتباه نگيريد


متخصصان چشم درباره علت شيوع ورم ملتحمه بهاري مي‌گويند: ملتحمه، قشاي شفافي است كه سطح چشم را پوشانده و بايد هميشه توسط اشك و ترشح آنزيم‌هاي مختلف، مرطوب بماند. بروز هرگونه اختلال در ترشح اشك و آنزيم‌ها، موجبات التهاب ملتحمه را فراهم مي‌كند. اين ترشحات ممكن است آبكي و در برخي موارد چركي باشد. به عنوان مثال زماني كه چشم فرد مبتلا، ترشحات چركي دارد، صبح‌ها كه از خواب برمي‌خيزد، احساس مي‌كند چشم‌هايش چسبنده شده‌اند.


دكتر فهيم ضمن تاكيد بر عدم خوددرماني آلرژي چشم و تشخيص صحيح علت بروز ورم ملتحمه توسط متخصص چشم اضافه مي‌كند: براي درمان اين بيماري استفاده از قطره‌هاي چشمي توصيه مي‌شود، اما نكته اينجاست كه در بسياري موارد علائم آلرژي‌هاي چشمي با ديگر بيماري‌ها مثل عفونت‌هاي چشمي مشابه است و خوددرماني بدون نظر پزشك متخصص مي‌تواند به وخيم شدن بيماري بخصوص در كودكان منجر شود.


مراقب عفوني شدن چشم‌ها باشيد


به گفته متخصصان چشم، عفونت‌هايي در بدن وجود دارد كه مي‌تواند فرد را مستعد ابتلا به عفونت‌ها و حساسيت‌هاي چشمي كند. در اين ميان واكنش چشم نسبت به جسم خارجي كه شايع‌ترين آنها بويژه در فصل بهار و تابستان، گرده گياهان است، افراد بيشتري را گرفتار حساسيت‌هاي چشمي مي‌كند.


اين متخصصان تاكيد مي‌كنند كه علت‌هاي مختلفي مي‌تواند باعث ابتلا به التهاب ملتحمه شود كه از آن جمله مي‌توان به ايجاد حساسيت و آلودگي‌هاي ويروسي و انگلي نيز اشاره كرد. البته اشك‌ريزش، خارش و متورم شدن لبه پلك‌ها، ويژگي مشترك تظاهرات ورم ملتحمه چشمي است كه بايد در تشخيص علت اين عارضه مورد توجه قرار بگيرد.


با اين حال دكتر فهيم اضافه مي‌كند: ماليدن چشمي كه مي‌خارد يك واكنش طبيعي است، اما ماليدن چشم‌ها باعث آزاد شدن مقادير بيشتر عوامل آلرژي‌زا و در نتيجه موجب بدتر شدن علائم حساسيت مي‌شود. پس سعي كنيد تا جايي كه امكان دارد چشم‌ها را نماليد. تحريك كردن و ماليدن چشم‌ها در كودكاني كه دچار آلرژي چشمي شده‌اند، مي‌تواند منجر به آلوده شدن چشم و ايجاد عفونت در آن شود. گرچه درمان اين نوع آلرژي‌ها تنها بايد توسط پزشك متخصص صورت بگيرد، اما قرار دادن كمپرس يخ روي چشم نيز مي‌تواند بهترين درمان غيردارويي التهاب چشم محسوب شود و به ميزان زيادي علائم التهاب را كاهش دهد.


درماني ساده، اما تحت نظر پزشك


پايه اصلي درمان آلرژي‌هاي چشمي استفاده از آنتي‌هيستامين‌هاي خوراكي قوي براي كنترل خارش است، اما چشم‌پزشكان تاكيد مي‌كنند كه اين نوع درمان‌ها نيز بايد با تشخيص آنان صورت بگيرد، چرا كه گاهي اوقات يك عفونت ميكروبي در پلك‌ها همزمان با حساسيت چشمي ايجاد مي‌شود كه باعث بدتر شدن خارش و ساير علائم چشمي مي‌شود.


در اين حالت درمان عفونت با استفاده از قطره‌ها و پمادهاي آنتي‌بيوتيك تجويزي و شستشوي مكرر پلك‌ها مي‌توان به رفع عفونت و بهتر شدن علائم كمك كرد. علائم آلرژي‌هاي چشمي در صورت عدم درمان موثر ممكن است فرد را سال‌ها درگير كند. بعلاوه در افراد مبتلا به اين بيماري احتمال ايجاد آب مرواريد (كاتاراكت) و لك قرنيه، بيشتر از افراد عادي است، به همين دلايل اين افراد بايد مرتباً تحت نظر چشم‌پزشك باشند.


پونه شيرازي -‌ گروه سلامت