اولین چاپخانه در ایران در زمان کدام سلسله ساخته شد؟

اولین چاپخانه در ایران در زمان کدام سلسله ساخته شد؟

اولین چاپخانه در ایران

گزینه صحیح: ۲

پاسخ سوال پیامکی خندوانه چهارشنبه ۱۸ شهریور: اولین چاپخانه در ایران در زمان کدام سلسله ساخته شد؟

۱- سلجوقیان

۲- صفویان

در ادامه مطالبی را درباره ی اولین چاپخانه در ایران مشاهده می کنید.

شاید بتوان دستگاه چاپی را که در زمان ایلخانان و به عهد حکومت «گیخاتو» (۶۹۳-۶۹۰) وارد ایران شد و در چاپ اسکناسِ موسوم به «چاو» از آن استفاده کردند، هرچند ساده، اولین دستگاه چاپ در ایران به شمار آورد. این دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِرِس و حکاکی روی چرم استوار بود .(۴) به ظن برخی، لغات «چاپ» و «چاپ خانه» از همین دوره وارد زبان فارسی شده و اصل آن از «چاو» و «چاوخانه» گرفته شده است. البته مرحوم دهخدا لغت چاپ را از ریشه «چهاپ» یا «چهاپه» سانسکریت می داند. با این حال به نظر می رسد که اولین چاپخانه با هدف استفاده در امور نوشتاری، در دوره ی صفویه در ایران دایر شده است. آنژ دوسن ژوزف کشیشی از فرقه «کارملی» از مردم «تولوز» که در سال ۱۰۷۱هـ.ق/۱۶۶۰م به ایران آمده و چند کتاب در مورد ایران نوشته است در کتابی که در لغت فارسی به فرانسه و ایتالیایی و لاتینی نوشته از کلماتی چون، باسمه کردن (کلمه ای ترکی به معنای چاپ)، قالب زدن، طبع نمودن، منطبع گردانیدن، باسمه خانه و باسمه چی نام برده که می تواند از وجود چاپ خانه در ایران حکایت کند. دو سن ژوزف می نویسد: «حضرات پادریان کارملی میدان میر، بصمه خانه عربی و فارسی در عبادت خانه ی خودشان در اصفهان برپا کرده بودند و هنوز دارند، ارامنه نیز در جلفا بصمه ارمنی دارند .»(۵) از آن جاکه کارملی های موسوم به اصلاح شده در سال ۱۰۱۶هـ.ق/۱۶۰۷ م به ایران آمده اند، تاریخ ایجاد مطبعه بعد از آن تاریخ است. هدف کارملی ها از احداث چاپ خانه چاپ اوراق ادعیه و اذکار مسیحی بوده است(۶)   ارامنه نیز در حدود سال ۱۰۴۳ هـ.ق دستگاه چاپی با حروف ارمنی در نمازخانه ی خود به کار گرفتند و به ایجاد چاپ خانه مبادرت کردند. سی سال بعد از انتقال ارامنه از جلفا به اصفهان توسط شاه عباس در سال ۱۰۱۳ هـ.ق یک ارمنی موسوم به یعقوب ژان در سال ۱۰۵۱هـ.ق/۱۶۴۰م یک دستگاه چاپ از اروپا وارد کرد که به خاطر مشکلاتی از قبیل کم رنگی، سفید شدن خطوط با گذشت ایام، عدم توانایی در ساختن مرکب مناسب، علاقه ی عمومی به تألیفات دست نویس، به خصوص تألیف انجیل و مهم تر بیکار شدن عده ی زیادی که به کار استنساخ متون مشغول بودند، از رونق افتاد. البته چنان که ذکر شد، قبل از چاپ خانه یعقوب ژان، ارامنه دارای چاپ خانه بودند و کتاب هایی نظیر «حیات اجداد روحانی» (که حروف مطبعه ی آن به همت خاچاطور خلیفه ی ارامنه ساخته شده بود و الآن نیز نسخه ای از آن در کلیسای ارامنه موجود است) به چاپ رسیده بود . (۷)هرچند که این چاپ خانه در خارج از جامعه ی مسیحی اصفهان مورد استفاده قرار نگرفت و با استقبال عمومی مواجه نشد؛ اما از علاقه ی ایرانیان به داشتن چاپ خانه حکایت می کند. سخنان شاردن نیز این مطلب را تأیید می کند. . بنابراین طبق مطالب گفته شده، اولین چاپخانه در ایران در زمان صفویان ساخته شد.(منبع)

گزینه صحیح را به ۳۰۵۰۰ پیامک کنید.

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخی بگذارید